İtirazın iptali davası nedir? Süresi, görevli mahkeme, arabuluculuk ve icra inkâr tazminatı (İİK 67)

1- İtirazın iptali davası nedir? (İİK 67)

İlamsız icra takibinde borçluya gönderilen ödeme emrine, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir (İİK 62); itirazın nasıl yazıldığını icra takibine itiraz dilekçesi rehberimizde anlattık. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 66. maddesine göre süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur. Takip durduktan sonra söz alacaklıya geçer: itirazı ortadan kaldırmak için kanunun öngördüğü yollardan birini seçmesi gerekir.

Bu yolların en genel olanı itirazın iptali davasıdır. İİK 67'nin birinci fıkrası şöyledir: “Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.” Kanun bu yolu “İtirazın hükümden düşürülmesi” üst başlığı altında, “a) İtirazın iptali” adıyla düzenler. Aynı üst başlığın altında, icra mahkemesinden istenen itirazın kesin ve geçici olarak kaldırılması yolları da vardır (İİK 68, 68/a); bunları 3. bölümde karşılaştırıyoruz.

Davayı alacaklı açar; davalı, ödeme emrine itiraz eden borçludur. Dava, alacağın doğduğu ilişkiye göre görevli olan mahkemede görülür ve alacaklı alacağını genel hükümlere göre ispat eder. İtirazın iptali davasının temel unsurları şunlardır:

• Davayı alacaklı açar
• Davalı itiraz eden borçludur
• Alacak genel hükümlerle ispat edilir
• Süre itirazın tebliğinden bir yıl
• Dayanak İİK 67

2- İtirazın iptali davası adım adım

Sürecin ilk halkası itirazın alacaklıya bildirilmesidir. İİK 62'ye göre takibe itiraz edildiği, alacaklının yatırdığı avanstan karşılanarak üç gün içinde bir muhtıra ile alacaklıya tebliğ edilir. İtirazın iptali davasının bir yıllık süresi bu tebliğle başlar; bu yüzden muhtıranın tebliğ tarihini dosyanızda ayrıca not edin.

Alacak ticari bir ilişkiden ya da iş ilişkisinden doğuyorsa, uyuşmazlık tüketici mahkemesinde görülecekse ya da kira ilişkisinden kaynaklanıyorsa dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartı olabilir (8. bölüm). Ardından dava dilekçesi görevli ve yetkili mahkemeye verilir; alacaklı alacağının varlığını ispat eder, mahkeme de itiraz ve varsa tazminat talebi hakkında karar verir. Dava açıldıktan sonra mahkemenin ilk ara kararlarını okumak için tensip zaptı nedir yazımıza bakabilirsiniz. İtirazın iptali davasında sıra şöyledir:

1. İtiraz alacaklıya tebliğ edilir
2. Gerekiyorsa arabulucuya başvurulur
3. Bir yıl içinde dava açılır
4. Alacağın varlığı ispat edilir
5. Mahkeme itirazı karara bağlar

3- İtirazdan sonra alacaklının yolları: iptal, kaldırma ve alacak davası

Alacaklının seçimi büyük ölçüde elindeki belgeye bağlıdır. İİK 68'e göre takip, imzası ikrar edilmiş veya noterlikçe onaylanmış bir borç ikrarı içeren senede ya da resmî dairelerin veya yetkili makamların yetkileri içinde ve usulüne göre verdikleri bir makbuz veya belgeye dayanıyorsa alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kesin olarak kaldırılmasını isteyebilir. Fıkranın son cümlesi şöyledir: “Bu süre içerisinde itirazın kaldırılması istenilmediği takdirde yeniden ilâmsız takip yapılamaz.”

Takip hususi (adi) bir senede dayanıyor ve borçlu itirazında imzayı reddetmişse alacaklı, yine itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde itirazın geçici olarak kaldırılmasını isteyebilir (İİK 68/a). İcra mahkemesi bu taleplerde belgeye bakar: İİK 68'e göre borçlu itirazını haklı gösterecek bir belge sunamazsa itiraz kaldırılır; itiraz da kanunda sayılan nitelikte bir belgeye dayanıyorsa talep reddedilir. İtirazın iptali davasında ise kanun belirli bir belge türü aramaz; alacaklı alacağını genel hükümlere göre ispat eder. Bir yıllık süreyi kaçıran alacaklının da genel hükümlere göre alacak davası açma hakkı saklıdır (İİK 67, beşinci fıkra).

Kaldırma talebi reddedilen alacaklının genel mahkemeye gidebileceği de kanunda öngörülmüştür: İİK 68 ve 68/a, “alacaklı genel mahkemede dava açarsa” kaldırma aşamasında hükmolunan tazminatın tahsilinin dava sonuna kadar ertelendiğini söyler. Borçlu tarafındaki yolları icra takibine itiraz dilekçesi rehberimizde anlattık. Alacaklının yolları ve gerektirdikleri aşağıdaki tabloda karşılaştırılmıştır:

4- İtirazın iptali davası süresi: bir yıl, tebliğden başlar

İtirazın iptali davası süresi bir yıldır ve itirazın alacaklıya tebliği tarihinden başlar (İİK 67/1; kanun metninde “bir sene”). Süreyi başlatan, borçlunun itiraz ettiği gün değil, itirazın alacaklıya tebliğ edildiği gündür. Elektronik tebligatta tebliğ tarihinin nasıl belirlendiğini e-tebligat nedir, gün hesabını e-tebligat süre hesaplama yazılarımızda anlattık.

Bazı hâllerde alacaklının süresi çok daha kısadır. İhtiyati haciz yaptırmış alacaklının takibinde borçlu ödeme emrine itiraz ederse alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemek ya da mahkemede dava açmak zorundadır (İİK 264; 11. bölüm). Borçlunun gecikmiş itirazı kabul edilmiş ve daha önce mallarına haciz konulmuşsa, alacaklı kararın tefhim veya tebliğinden itibaren yedi gün içinde itirazın kaldırılmasını istemez ya da İİK 67'ye göre mahkemeye başvurmazsa haciz kalkar (İİK 65).

Arabuluculuğun dava şartı olduğu uyuşmazlıklarda, HUAK 18/A'nın on beşinci fıkrasına göre arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Bu kuralın sizin dosyanızdaki süre hesabına nasıl yansıyacağını, özellikle yedi günlük sürelerin söz konusu olduğu durumlarda, bir avukatla birlikte hesaplayın. İtirazın iptaliyle bağlantılı süreler şunlardır:

• Genel kural: itirazın tebliğinden bir yıl
• İhtiyati haciz varsa: tebliğden yedi gün
• Gecikmiş itirazda haciz varsa: yedi gün
• Kesin ve geçici kaldırma: altı ay

5- Bir yıl geçerse: alacak davası ve zamanaşımı

Bir yıllık süre kaçırıldığında alacak kendiliğinden ortadan kalkmaz. İİK 67'nin beşinci fıkrasına göre itirazın iptali süresini geçiren alacaklının genel hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır. Bu durumda açılan dava itirazın iptali davası değil, genel bir alacak davasıdır. İİK 67/2'deki tazminat hükmü “bu davada”, yani itirazın iptali davasında verilecek karar için yazılmıştır; genel alacak davasında hangi taleplerin ileri sürülebileceğini avukatınızla değerlendirin.

Bir yıllık süre itirazın iptali yoluna ilişkindir; alacağın kendisinin zamanaşımı ayrı bir konudur. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesine göre kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça her alacak on yıllık zamanaşımına tabidir. TBK 147 ise kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi dönemsel edimler dahil maddede sayılan alacaklar için beş yıllık zamanaşımı öngörür. Alacağınızın hangi süreye tabi olduğu, zamanaşımının ne zaman başladığı ve kesilip kesilmediği dosyaya göre değişir.

6- İtirazın iptali davasında görevli mahkeme

İİK 67, davanın hangi mahkemede görüleceğini ayrıca belirtmez; yalnız “mahkemeye başvurarak” der. İcra mahkemesinin karar verdiği kaldırma yollarını ise İİK 68 ve 68/a açıkça adıyla anar. İtirazın iptali davası, alacağın doğduğu ilişkiye göre görevli olan mahkemede açılır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.

Alacak ticari bir ilişkiden doğuyorsa 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesine göre, aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakar; hangi davaların ticari sayıldığını TTK 4 sayar. Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan uyuşmazlıklarda 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 73. maddesine göre tüketici mahkemeleri görevlidir. Kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere kira uyuşmazlıklarına, ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, sulh hukuk mahkemesi bakar (HMK 4/1-a).

İşçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinden doğan hukuk uyuşmazlıklarında 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesine göre iş mahkemeleri görevlidir. Görev bir dava şartıdır (HMK 114/1-c); alacağın hangi ilişkiden doğduğunu belirlemek ve mahkemeyi doğru seçmek için somut dosyanızda bir avukata danışın. İtirazın iptalinde görevli mahkeme alacağın kaynağına göre şöyledir:

7- Yetkili mahkeme: dava nerede açılır?

İİK 67, menfi tespit davasını düzenleyen İİK 72'deki gibi özel bir yetki kuralı içermez; bu yüzden yetkili mahkeme genel kurallardan belirlenir. HMK 6'ya göre genel yetkili mahkeme, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir; itirazın iptali davasında davalı, itiraz eden borçludur. HMK 10'a göre sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.

Para borçlarında ifa yeri için TBK 89'a bakılır: aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir ve bu kurala aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir (İşMK 6). Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir (TKHK 73/5). Bu kuralların sizin dosyanızda hangi mahkemeyi yetkili kıldığı sözleşmeye ve taraflara göre değişir. Yetkili yer seçenekleri şöyle özetlenir:

• Davalı borçlunun yerleşim yeri (HMK m.6)
• Sözleşmenin ifa yeri (HMK m.10)
• İş davasında işin yapıldığı yer (İşMK m.6)
• Tüketicinin yerleşim yeri (TKHK m.73)

8- İtirazın iptali davasında arabuluculuk dava şartı mı?

Bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur ve bu bir dava şartıdır. TTK 5/A, itirazın iptali davasını adıyla sayar: “Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” Aynı maddeye göre arabulucu başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde sonuçlandırır; bu süre zorunlu hâllerde en fazla iki hafta uzatılabilir.

İş uyuşmazlıklarında İşMK 3'e göre kanuna, bireysel veya toplu iş sözleşmesine dayanan işçi veya işveren alacağı ve tazminatı ile işe iade talebiyle açılan davalarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır; 28 Mart 2023 tarihli 7445 sayılı Kanunla eklenen cümleye göre bu alacak ve tazminatla ilgili itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında da aynı kural uygulanır. Tüketici mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda, tüketici hakem heyetinin görevi kapsamındaki uyuşmazlıklar gibi kanunda sayılan istisnalar dışında arabuluculuk dava şartıdır (TKHK 73/A). Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda da, ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler hariç, dava şartıdır (6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/B); kira uyuşmazlığında arabuluculuk için kira tespit davası yazımıza bakabilirsiniz.

HUAK 18/A'ya göre başvuru, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili mahkemenin bulunduğu yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılır. Davacı, anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır; eklenmezse mahkeme bir haftalık kesin süre verir, süre içinde sunulmazsa dava usulden reddedilir. Arabulucuya hiç başvurulmadan dava açıldığı anlaşılırsa dava, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddedilir. Arabuluculuğun dava şartı olduğu hâller şunlardır:

• Ticari davalar (TTK m.5/A)
• İş ilişkisinden doğan alacaklar (İşMK m.3)
• Tüketici uyuşmazlıkları (TKHK m.73/A)
• Kira ilişkisi (HUAK m.18/B)

9- İcra inkâr tazminatı (İİK 67/2)

İtirazın iptali davasında en çok sorulan sonuçlardan biri tazminattır. İİK 67/2'ye göre bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı, diğer tarafın talebi üzerine, iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere uygun bir tazminatla mahkûm edilir. Bu oran, 2 Temmuz 2012 tarihli 6352 sayılı Kanunla “yüzde kırkından” ibaresinin değiştirilmesiyle bugünkü hâlini almıştır.

İcra inkâr tazminatı adı da kanundan gelir; aynı maddenin son fıkrası şöyledir: “Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır.” Tazminat kendiliğinden verilmez; diğer tarafın talebi gerekir. İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise borçlu hakkında tazminata hükmedilmesi kötü niyetin sabit olmasına bağlıdır (İİK 67/3). Tazminatın sizin dosyanızda istenip istenemeyeceği mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır. Kısaca İİK m.67/2 şöyle özetlenir:

• Borçlu aleyhine: itirazı haksız bulunursa
• Alacaklı aleyhine: kötü niyetli takipte
• Şart: diğer tarafın talebi
• Oran: en az yüzde yirmi

10- Davada ne ispat edilir? Deliller ve bilirkişi

İİK 67, alacaklının alacağını “genel hükümler dairesinde” ispat etmesini ister. Genel kural 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesindedir: kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. İtirazın iptali davasında alacaklı, takip konusu alacağın varlığını ve tutarını gösteren delillerini sunar; borçlunun itirazında dayandığı olgular için de aynı genel kural geçerlidir.

Dava dilekçesinde iddia edilen her vakıanın hangi delille ispat edileceği gösterilir (HMK 119/1-f). Çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgi gerektiren konularda, örneğin bir hesap incelemesinde, mahkeme taraflardan birinin talebi üzerine ya da kendiliğinden bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir (HMK 266). Bilirkişinin ne yaptığını ve raporun nasıl okunduğunu bilirkişi raporu nedir yazımızda anlattık. Hangi delilin dosyanızda yeterli olacağı olaya göre değişir; bu değerlendirme için bir avukata danışın.

11- İhtiyati haciz varsa: yedi günlük süre (İİK 264)

Alacaklı dava açılmadan veya icra takibine başlanmadan önce ihtiyati haciz yaptırmışsa süreler kısalır. İİK 264'ün ikinci fıkrasına göre icra takibinde borçlu ödeme emrine itiraz ederse bu itiraz hemen alacaklıya tebliğ olunur; alacaklı, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemeye veya mahkemede dava açmaya mecburdur. İcra mahkemesi itirazın kaldırılması talebini reddederse alacaklının, kararın tefhim veya tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dava açması gerekir.

Alacaklı bu süreleri geçirirse ihtiyati haciz hükümsüz kalır (İİK 264/4). Buna karşılık itiraz mahkemece iptal edilirse ihtiyati haciz kendiliğinden icrai hacze dönüşür (İİK 264, son fıkra; kanun metninde “inkılabeder”). İhtiyati haczin şartlarını ve itiraz yollarını ihtiyati haciz nedir rehberimizde anlattık. İhtiyati haczi olan alacaklı için sıra şöyledir:

1. Borçlu ödeme emrine itiraz eder
2. İtiraz alacaklıya tebliğ olunur
3. Yedi günde dava ya da kaldırma
4. İptal hâlinde icrai hacze dönüşür

12- İtirazın iptali davası dilekçe örneği: yer tutuculu iskelet

İtirazın iptali davası dilekçe örneği arayanlar için aşağıdaki iskelet, HMK 119'da sayılan zorunlu unsurları bu davaya uyarlar: mahkemenin adı, tarafların adı, soyadı ve adresleri, davacının T.C. kimlik numarası, varsa vekilin bilgileri, davanın konusu ve dava değeri, sıra numarası altında vakıalar, her vakıanın delili, hukuki sebepler, açık bir talep sonucu ve imza. Köşeli parantezleri kendi dosyanızın bilgileriyle doldurun; dilekçe dilinin genel yapısı için itiraz dilekçesi örneği, UYAP'ta dilekçe hazırlamak için UYAP dilekçe yazma yazılarımıza bakabilirsiniz.

HMK 119/2'ye göre mahkemenin adı, dava değeri, vakıalar, deliller ve hukuki sebepler dışındaki eksiklikler için hâkim bir haftalık kesin süre verir; süre içinde tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır. Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması da dava şartıdır (HMK 114/1-g); harç ve gider avansı tutarları bu yazıda verilmemiştir, dava açarken güncel tutarı mahkemeden öğrenin. Tazminat istenecekse talep sonucunda ayrıca yazılır, çünkü İİK 67/2 tazminatı diğer tarafın talebine bağlar. İtirazın iptali dilekçesine eklenecekler şunlardır:

• Takip dosyası ve ödeme emri örneği
• İtiraz dilekçesi ve tebliğ belgesi
• Alacağın dayanağı belgeler
• Arabuluculuk son tutanağı (dava şartıysa)
• Vekâletname (vekille açılıyorsa)

13- Menfi tespit ile itirazın iptali farkı

İki dava aynı borç üzerinde ters yönden açılır. İtirazın iptali davasını, ödeme emrine itiraz edilen alacaklı açar ve alacağının varlığını ispat ederek itirazın hükümden düşürülmesini ister. Menfi tespit davasını ise borçlu açar ve borçlu olmadığının tespitini ister; İİK 72'ye göre bu dava icra takibinden önce veya takip sırasında açılabilir. Menfi tespitin şartlarını, tedbir kurallarını ve istirdat davasıyla ilişkisini menfi tespit davası rehberimizde anlattık.

Arabuluculuk bakımından iki dava büyük ölçüde aynı hükümlere bağlıdır: TTK 5/A ve İşMK 3 hem itirazın iptali hem menfi tespit davalarını adıyla sayar. Yetki bakımından ise fark vardır: İİK 72, menfi tespit ve istirdat davalarının takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde de açılabileceğini söyler; İİK 67'de böyle bir hüküm yoktur. İtirazın iptali ve menfi tespit davaları aşağıda karşılaştırılmıştır:

14- Karardan sonra: kanun yolu, dosyayı izlemek ve avukata danışmak

Mahkemenin kararı gerekçeli olarak yazılır ve taraflara tebliğ edilir; HMK 345'e göre istinaf süresi, ilamın usulen taraflardan her birine tebliğiyle işlemeye başlar. Gerekçeli kararın neleri içerdiğini gerekçeli karar nedir, istinaf ve temyiz sürelerini istinaf süresi rehberlerimizde anlattık. İtirazın iptali dosyasında tarihler belirleyicidir: itirazın size tebliğ tarihi, arabuluculuk başvurusu ve son tutanak tarihi, varsa ihtiyati haczin uygulandığı tarih ve dava tarihi. Bu tarihleri ödeme emri, itiraz dilekçesi, tutanak ve tebliğ belgeleriyle yan yana tutmak işinizi kolaylaştırır.

Cevaplama'nın Dava Dosya Cevaplama hizmeti bu izlemede yardımcı olmak için tasarlandı; şu an davetle açılan erken erişim aşamasındadır. UYAP'a kendi e-Devlet hesabınızla siz girersiniz, şifreniz kaydedilmez; seçtiğiniz dosyanın evrakı sizin parolanızla şifreli olarak kopyalanır ve taranmış evrak da metne çevrilir. Hukuk asistanı ödeme emrini, itiraz dilekçesini, tutanakları ve kanunun resmî metnini okuyarak “itiraz bize ne zaman tebliğ edilmiş, takip hangi belgeye dayanıyor?” gibi sorularınızı evrakınıza dayanarak yanıtlar ve isterseniz süre için hatırlatma kurar; önerdiği hatırlatma onayınız olmadan gönderilmez. Asistan hukuki danışmanlık vermez; dilekçeyi siz yazar, imzalar ve verirsiniz. Benzer rehberler için Dava Dosya Cevaplama kategorisine, tüm yazılar için blog sayfasına bakabilirsiniz.

Hangi yolu seçeceğiniz, hangi mahkemenin görevli ve yetkili olduğu, arabuluculuğun dava şartı olup olmadığı ve tazminatın istenip istenmeyeceği dosyadan dosyaya değişir; bu yüzden somut dosyanızda bir avukata danışın. İtirazın iptali davasında dikkat edilecek noktalar şunlardır:

• Bir yıllık süreyi itiraz tarihinden saymak: süre itirazın alacaklıya tebliğinden başlar.
• İhtiyati haciz varken yedi günlük süreyi kaçırmak: İİK 264'e göre ihtiyati haciz hükümsüz kalır.
• Dava şartı arabuluculuğu atlamak: ticari ve iş uyuşmazlıklarında, kanundaki istisnalar dışında tüketici uyuşmazlıklarında ve kira uyuşmazlıklarında son tutanak dilekçeye eklenir.
• Davayı icra mahkemesinden istemek: itirazın iptali genel mahkemede açılır; icra mahkemesi kaldırma taleplerine bakar.
• Tazminatı talep etmemek: İİK 67/2 tazminatı diğer tarafın talebine bağlar.

Kaynaklar

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.62, 65, 66, 67, 68, 68/a, 72, 264) — mevzuat.gov.tr
• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m.2, 4, 6, 10, 114, 119, 266) — mevzuat.gov.tr
• 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (m.4, 5, 5/A) — mevzuat.gov.tr
• 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu (m.18/A, 18/B) — mevzuat.gov.tr
• 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (m.3, 5, 6) — mevzuat.gov.tr
• 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m.73, 73/A) — mevzuat.gov.tr
• 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (m.89, 146, 147) — mevzuat.gov.tr
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.6) — mevzuat.gov.tr