İhtiyati tedbir nedir? Şartları, karar, teminat, itiraz ve kaldırılma (HMK 389-399)

1- İhtiyati tedbir nedir, ne işe yarar?

İhtiyati tedbir, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. maddesinde düzenlenen geçici bir koruma yoludur. Dava yıllar sürebilir; bu arada dava konusu mal satılabilir, bir yapı yıkılabilir ya da bir hak başkasına geçebilir. Kanun, davayı kazanan tarafın elinde boş bir ilam kalmaması için mahkemeye, karar verilene kadar mevcut durumu koruma imkânı verir. “İhtiyati tedbir ne demek?” diye soranlar için sade karşılığı “önlem olarak alınan geçici koruma”dır: hakkın kime ait olduğu henüz kesin olarak belirlenmemiştir, ama hakkın korunması beklenemeyecek kadar acildir.

Hangi endişede tedbir istenir? HMK 389/1'e göre mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Kanundaki dört endişe kısaca şöyledir:

Birinci fıkra, niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır (HMK 389/2). İhtiyati tedbir para alacağına özgü değildir; para alacağının güvenceye alınması için İcra ve İflas Kanunu'nda ayrı bir kurum vardır. Onu ihtiyati haciz nedir rehberimizde anlattık; iki kurumun farkını bu yazının 13. bölümünde tek tabloda özetliyoruz.

• Hakkı elde etmek önemli ölçüde zorlaşır
• Hakkı elde etmek tamamen imkânsızlaşır
• Gecikme yüzünden bir sakınca doğar
• Gecikme yüzünden ciddi bir zarar doğar

2- İhtiyati tedbir şartları (HMK 389-390)

İhtiyati tedbir şartları iki maddede toplanır. İlki tedbirin sebebidir: 389. maddedeki endişelerden biri bulunmalı ve tedbir uyuşmazlık konusu hakkında istenmelidir. İkincisi talep edenin yükümlülüğüdür: HMK 390/3'e göre tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

Kanun burada tam ispat değil, “yaklaşık olarak ispat” ister. Dava henüz sürmekte ya da hiç açılmamış olduğu için mahkemeden esası çözmesi beklenmez; ama haklılığın yaklaşık olarak gösterilmesi şarttır. Talep dilekçesinde gösterilecekler şunlardır:

Sebep ile tür birbirine bağlıdır. Örneğin mahkemeden bir malın satılmasını önlemek istiyorsanız sebep olarak o satışın hakkın elde edilmesini nasıl zorlaştıracağını, tür olarak da istediğiniz tedbiri yazarsınız. Mahkeme hangi tedbirlere karar verebilir sorusunu 4. bölümde, kararın nasıl yazıldığını 5. bölümde ele alıyoruz.

• Tedbir sebebi açıkça belirtilir: 389. maddedeki endişelerden hangisinin bulunduğu.
• Tedbirin türü açıkça belirtilir: mahkemeden istenen tedbirin ne olduğu.
• Esas yönünden haklılık yaklaşık ispatlanır: delillerle, tam ispat aranmadan.
• Uyuşmazlık konusu hakkında istenir: tedbir, çekişilen mal ya da hakla ilgilidir.

3- İhtiyati tedbir talebi: hangi mahkeme, ne zaman?

İhtiyati tedbir talebi davadan önce ya da dava sürerken yapılabilir; mahkeme buna göre değişir. HMK 390/1'e göre ihtiyati tedbir, dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir. Dava sürerken başka bir mahkemeye tedbir başvurusu yapılmaz.

Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde hâkim, karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir (HMK 390/2). Karşı taraf dinlenmeden verilen karar ile yüzüne karşı verilen karar farklı yollara tabidir: birincisine itiraz edilir (9. bölüm), ikincisine karşı kanun yoluna başvurulur (HMK 391/3).

İhtiyati tedbir talepleri adli tatilde de karara bağlanır: HMK 103/1-a, adli tatilde görülecek işler arasında ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve delillerin tespiti gibi geçici hukuki koruma taleplerini ve bunlara karşı yapılacak itirazları sayar. Adli tatilin öteki sürelere etkisi için adli tatilde süreler yazımıza bakabilirsiniz. Tedbir talebinin yolu kısaca şöyledir:

1. Mahkeme belirlenir: dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili mahkeme, dava açıldıktan sonra asıl davanın görüldüğü mahkeme.
2. Dilekçe ve deliller verilir: tedbir sebebi ve türü açıkça yazılır, haklılığı yaklaşık ispatlayan deliller eklenir.
3. Mahkeme inceler: zorunluluk varsa karşı tarafı dinlemeden de karar verebilir.
4. Kabul ya da gerekçeli ret: kabul kararında tedbir ve teminat yazılır, ret kararına karşı kanun yolu açıktır.

4- Mahkeme hangi tedbirlere karar verebilir?

Kanun tedbir türlerini sınırlı bir listeyle saymaz; örnek verir. HMK 391/1'e göre mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek tedbirlere karar verebilir. Mahkemenin verebileceği tedbirler, uyuşmazlık konusu mal ya da hakkın niteliğine göre şekillenir. Maddedeki örnekler şunlardır:

Tedbir bir taşınmazla ilgiliyse 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1010. maddesi önem kazanır. Bu maddeye göre çekişmeli hakların korunmasına ilişkin mahkeme kararlarına dayanan tasarruf yetkisi kısıtlamaları tapu kütüğüne şerh verilebilir; şerh verilen kısıtlama, taşınmaz üzerinde sonradan hak edinenlere karşı da ileri sürülebilir. “Tapuya ihtiyati tedbir” diye aranan konu budur: tedbir kararı tapu kaydına yansıtılarak sonraki alıcılara karşı da etkili hâle gelir.

Hangi tedbirin istenebileceği ve kararın nasıl uygulanacağı uyuşmazlığın konusuna göre değişir. Bu yüzden talep dilekçesinde tedbirin türünü, yani mahkemeden tam olarak ne istediğinizi yazmanız gerekir (HMK 390/3).

• Muhafaza altına alma: mal ya da hak korunur.
• Yediemine tevdi: mal yediemine bırakılır, yani güvenilir bir kişinin korumasına verilir.
• Bir şeyin yapılması: davranış emredilir, yani karşı taraftan bir şeyi yapması istenir.
• Bir şeyin yapılmaması: davranış yasaklanır, yani karşı taraftan bir şeyi yapmaması istenir.

5- İhtiyati tedbir kararında neler yazılır?

İhtiyati tedbir kararı, hem uygulayacak memura hem karşı tarafa neyin korunduğunu gösteren belgedir. Tedbir kararında yazılanlar HMK 391/2'de dört bentte sayılır:

Üçüncü bent özellikle önemlidir: kanun, neyin üzerinde ve ne tür bir tedbire karar verildiğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde yazılmasını ister. Belirsiz bir karar uygulanırken de itiraz edilirken de sorun çıkarır.

İhtiyati tedbir talebinin reddi kararı gerekçeli olarak verilir ve bu karara karşı kanun yoluna başvurulabilir. Yüzüne karşı aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen taraf da kanun yoluna başvurabilir. Bu başvurular öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır (HMK 391/3). Gerekçenin neden önemli olduğunu gerekçeli karar rehberimizde anlatmıştık. Kararda yazan tedbir sebebi ve teminat, itiraz dilekçesinde ilk bakılacak yerlerdir.

• Taraflar, temsilci, vekil ve kimlik no: talep edenin, varsa kanuni temsilcisi ve vekilinin ve karşı tarafın adı, soyadı ve yerleşim yeri ile talep edenin T.C. kimlik numarası.
• Tedbirin dayandığı sebep ve deliller: açık ve somut olarak.
• Neyin üzerinde, ne tür tedbir: tereddüde yer vermeyecek şekilde.
• Teminatın tutarı ve türü: talepte bulunanın ne tutarda ve ne türde teminat göstereceği.

6- İhtiyati tedbirde teminat

İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır (HMK 392/1). Teminat, haksız çıkan bir tedbirden doğabilecek zararın karşılığıdır. HMK 389-399'da teminat için bir oran ya da tutar yazılı değildir; kararda talepte bulunanın ne tutarda ve ne türde teminat göstereceği yazılır (HMK 391/2-ç). Teminatın tutarını ve şeklini genel kural olarak hâkim serbestçe tayin eder; taraflar teminatın şeklini sözleşmeyle kararlaştırmışsa teminat ona göre belirlenir (HMK 87/1).

Kuralın istisnaları da aynı fıkradadır. Talep resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkeme, gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez (HMK 392/1).

Teminat süresiz kalmaz: asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir (HMK 392/2). Tedbirde teminat kuralı istisnalarıyla birlikte aşağıdaki tabloda; ihtiyati tedbir teminatı için dayanak hep 392. maddedir:

7- Kararın uygulanması: bir hafta kuralı ve tutanak

İhtiyati tedbir kararı kendiliğinden uygulanmaz. Kararın uygulanması, bu kararın tedbir isteyen tarafa tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde talep edilmek zorundadır; aksi hâlde, kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi tedbir kararı kendiliğinden kalkar (HMK 393/1). Bu fıkradaki “verildiği tarihten” ibaresi 22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunla “bu kararın, tedbir isteyen tarafa tefhim veya tebliğinden” şeklinde değiştirilmiştir; yani süre artık kararın tarihinden değil, tefhim ya da tebliğden başlar. Tebligatın elektronik yolla nasıl yapıldığını e-tebligat nedir yazımızda anlattık.

Uygulama, kararı veren mahkemenin yargı çevresinde bulunan veya tedbir konusu mal ya da hakkın bulunduğu yer icra dairesinden talep edilir. Mahkeme, kararında belirtmek suretiyle tedbirin uygulanmasında yazı işleri müdürünü de görevlendirebilir (HMK 393/2). Gerekirse zor kullanılabilir; bütün kolluk kuvvetleri ve köylerde muhtarlar, uygulamayı gerçekleştirecek memurun yazılı başvurusu üzerine ona yardım etmekle yükümlüdür (HMK 393/3).

Tedbiri uygulayan memur bir tutanak düzenler. Tutanakta tedbir konusu ve bulunduğu yer gösterilir; tedbir konusu ile ilgili her iddia tutanağa geçirilir. Memur, tutanağın bir örneğini tedbir sırasında hazır bulunmayan taraflara ve duruma göre üçüncü kişiye tebliğ eder (HMK 393/4). Bu tebliğ önemlidir: uygulama sırasında hazır bulunmayan karşı tarafın itiraz süresi tutanağın tebliğinden başlar. Kanun yoluna başvurulursa tedbire ilişkin dosya ve delillerin yalnız örnekleri ilgili mahkemeye gönderilir (HMK 393/5). Karardan uygulamaya giden yol beş adımdır:

1. Karar tefhim ya da tebliğ edilir: bir haftalık süre bu tarihte başlar.
2. Bir hafta içinde uygulama talebi: kararı veren mahkemenin yargı çevresindeki ya da malın bulunduğu yerdeki icra dairesine.
3. İcra dairesi tedbiri uygular: gerekirse zor kullanılabilir.
4. Tutanak düzenlenir: tedbir konusu, yeri ve ileri sürülen iddialar yazılır.
5. Tutanak örneği tebliğ edilir: hazır bulunmayan taraflara ve duruma göre üçüncü kişiye.

8- Dava açma süresi ve tedbirin ne kadar sürdüğü (HMK 397)

İhtiyati tedbir bir başlangıçtır; dava açılmadan önce verilmişse esas davaya bağlanmak zorundadır. HMK 397/1'e göre tedbir talep eden, kararın uygulanmasını talep ettiği tarihten itibaren iki hafta içinde esas hakkındaki davasını açmak ve dava açtığına ilişkin evrakı kararı uygulayan memura ibrazla dosyaya koydurtmak ve karşılığında bir belge almak zorundadır; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar. Yalnız davayı açmak yetmez; açıldığını gösteren evrakın tedbir dosyasına konulması da şarttır.

İhtiyati tedbir kararı ne kadar sürer? Kararın etkisi, aksi belirtilmediği takdirde nihai kararın kesinleşmesine kadar devam eder (HMK 397/2). Tedbir kalkmış veya kaldırılmış ise bu durum ilgili yerlere bildirilir; ihtiyati tedbir dosyası asıl dava dosyasının eki sayılır (HMK 397/3-4).

İhtiyati tedbirde süreler aşağıdaki tabloda bir arada. Süreleri hesaplarken başlangıç olayını (tefhim, tebliğ, uygulama talebi, tutanağın tebliği) dosyadaki belgeden doğrulayın; tebliğle başlayan sürelerin nasıl hesaplandığını e-tebligat süre hesaplama rehberimizde anlattık.

9- İhtiyati tedbir kararına itiraz (HMK 394)

İhtiyati tedbire itiraz, karşı taraf dinlenmeden verilen kararlara karşı kullanılan yoldur (HMK 394/1). İtiraz edilebilecek konular kanunda üçtür: ihtiyati tedbirin şartları, mahkemenin yetkisi ve teminat. Süre bir haftadır: tedbirin uygulanması sırasında karşı taraf hazır bulunuyorsa uygulamadan, hazır bulunmuyorsa uygulamaya ilişkin tutanağın tebliğinden başlar. İtiraz kararı veren mahkemeye yapılır; esas hakkında dava açıldıktan sonra ise itiraz hakkında bu davaya bakan mahkeme karar verir (HMK 394/2; son cümle 7251 sayılı Kanunla eklenmiştir).

Aksine karar verilmedikçe itiraz icrayı durdurmaz (HMK 394/1). Tedbirin uygulanması sebebiyle menfaati açıkça ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati tedbiri öğrenmelerinden itibaren bir hafta içinde ihtiyati tedbirin şartlarına ve teminata itiraz edebilir (HMK 394/3); üçüncü kişiler için yetki itirazı maddede sayılmaz.

İtiraz dilekçeyle yapılır. İtiraz eden, itiraz sebeplerini açıkça göstermek ve itirazının dayanağı olan tüm delilleri dilekçesine eklemek zorundadır. Mahkeme ilgilileri dinlemek üzere davet eder; gelmezlerse dosya üzerinden inceleme yaparak kararını verir. İtiraz üzerine mahkeme tedbir kararını değiştirebilir veya kaldırabilir (HMK 394/4).

İtiraz hakkında verilen karara karşı kanun yoluna başvurulabilir; başvuru öncelikle incelenir ve kesin olarak karara bağlanır. Kanun yoluna başvurulmuş olması tedbirin uygulanmasını durdurmaz (HMK 394/5). HMK 341/1-b de ihtiyati tedbir taleplerinin reddi kararlarını, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir kararlarını ve yokluğunda verilen kararlara itiraz üzerine verilen kararları istinaf edilebilir kararlar arasında sayar.

HMK 389-399 kanun yolu için ayrı bir süre yazmaz. HMK 345'e göre istinaf yoluna başvuru süresi iki haftadır, ilamın usulen tebliğiyle işlemeye başlar ve özel kanun hükümleri saklıdır. Sürenin hesabı için istinaf süresi rehberimize, dilekçenin bölümleri için istinaf dilekçesi örneği yazımıza bakabilirsiniz; hangi sürenin sizin kararınıza uygulanacağını somut dosyanızda bir avukata sorun. İhtiyati tedbir kararına itirazın adımları şöyledir:

1. Bir hafta içinde dilekçe: süre uygulamadan ya da tutanağın tebliğinden işler.
2. Sebepler ve tüm deliller eklenir: itiraz sebepleri açıkça gösterilir.
3. İlgililer davet edilir: gelmezlerse dosya üzerinden karar verilir.
4. Karar değişir, kalkar ya da kalır: mahkeme tedbiri değiştirebilir ya da kaldırabilir.
5. Kanun yolu açık: ancak başvuru tedbirin uygulanmasını durdurmaz.

10- İhtiyati tedbire itiraz dilekçesi: yer tutuculu iskelet

İhtiyati tedbir sürecinde iki dilekçe öne çıkar: talep edenin tedbir dilekçesi ve karşı tarafın itiraz dilekçesi. Burada karşı tarafın HMK 394'e göre vereceği itiraz dilekçesinin bölümlerini yer tutucularla gösteriyoruz. Köşeli parantezleri kendi dosyanızın bilgileriyle doldurun; hangi itiraz sebebinin dosyanızda dayanağı olduğunu kanun metni ve kararla birlikte değerlendirin. Genel itiraz dilekçesi yapısı için itiraz dilekçesi örneği yazımıza de bakabilirsiniz.

İtiraz sebepleri kanunda üçle sınırlıdır ve kanun, sebeplerin açıkça gösterilmesini ister; bu yüzden her sebebi ayrı başlıkta ve deliliyle yazmak dilekçenin okunmasını kolaylaştırır. Dilekçeye eklenecekler şunlardır:

• İhtiyati tedbir kararı (elinizdeki örnek)
• Tedbir tutanağı ve tebliğ belgesi
• İtirazın dayandığı tüm deliller (HMK 394/4)

11- İhtiyati tedbir nasıl kaldırılır?

İhtiyati tedbir nasıl kaldırılır sorusunun yanıtı kanunda beş ayrı yoldur. Tedbirin kalktığı yollar ikiye ayrılır: ikisinde tedbir kendiliğinden kalkar, üçünde mahkeme karar verir:

Teminat karşılığı kaldırmada teminatın tutarı tedbirin değiştirilmesi ya da kaldırılmasına göre, türü ise HMK 87'ye göre belirlenir (HMK 395/2). Teminat karşılığı ve koşulların değişmesi sebebiyle yapılan başvurularda itiraza ilişkin 394. maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları kıyas yoluyla uygulanır (HMK 395/3, 396/2). Tedbir kalktığında ya da kaldırıldığında bu durum ilgili yerlere bildirilir (HMK 397/3); tapuya şerh verilmiş bir tedbirde bu bildirim kaydın güncellenmesi için önemlidir.

• Bir haftada uygulama istenmezse: tedbir kararı kendiliğinden kalkar (HMK 393/1).
• İki haftada dava açılmazsa: dava öncesi verilen tedbir, dava açılıp evrakı dosyaya konulmazsa kendiliğinden kalkar (HMK 397/1).
• İtiraz üzerine kaldırma: mahkeme itirazı yerinde görürse tedbiri değiştirebilir ya da kaldırabilir (HMK 394/4).
• Teminat karşılığı kaldırma: aleyhine tedbir kararı verilen ya da hakkında tedbir uygulanan kişi, mahkemece kabul edilecek teminatı gösterirse mahkeme duruma göre tedbirin değiştirilmesine ya da kaldırılmasına karar verebilir (HMK 395/1).
• Durum ve koşullar değişirse: değişikliğin sabit olması hâlinde, talep üzerine teminat aranmaksızın tedbir değiştirilebilir ya da kaldırılabilir (HMK 396/1).

12- Tedbire aykırı davranış ve haksız tedbirde tazminat

Tedbir kararı uyulmak için verilir. HMK 398/1'e göre ihtiyati tedbir kararının uygulanmasına ilişkin emre uymayan veya tedbir kararına aykırı davranan kimse, ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyet edilmesi üzerine altı aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılır. Esas hakkındaki dava henüz açılmamışsa görevli ve yetkili mahkeme tedbir kararını veren mahkeme, açılmışsa bu davanın görüldüğü mahkemedir. Madde 22/7/2020 tarihli ve 7251 sayılı Kanunla değiştirilmiştir.

Şikâyet olunana duruşma gün ve saatini bildiren davetiye gönderilir; mahkeme gelen şikâyet olunanın savunmasını alır, delilleri değerlendirir ve ihlal tespit edilirse disiplin hapsine, aksi hâlde şikâyetin reddine karar verir. Taraflar kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde karara itiraz edebilir; 2/3/2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanunla bu fıkradaki “tefhim veya” ibaresi çıkarılmış ve “bir hafta” ibaresi “iki hafta” yapılmıştır. İtiraz mercii bir hafta içinde karar verir ve bu karar kesindir. Disiplin hapsi kararları kesinleşmeden infaz edilemez; aykırı davranış sona ererse, tedbir kararının gereği yerine getirilirse ya da şikâyetten vazgeçilirse ceza düşer (HMK 398/5-8).

Madalyonun öteki yüzü haksız tedbirdir. Lehine ihtiyati tedbir kararı verilen taraf, talep anında haksız olduğu anlaşılır yahut tedbir kararı kendiliğinden kalkar ya da itiraz üzerine kaldırılırsa, haksız ihtiyati tedbir nedeniyle uğranılan zararı tazminle yükümlüdür (HMK 399/1). Tazminat davası esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır ve hükmün kesinleşmesinden ya da tedbirin kalkmasından itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (HMK 399/2-3). Teminatın neden istendiği de buradan anlaşılır: 6. bölümdeki bir aylık iade süresi bu davanın açılıp açılmayacağını beklemek içindir.

13- İhtiyati tedbir ile ihtiyati haciz arasındaki fark

İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz, adları benzediği için birlikte anılır ama ayrı kanunlarda düzenlenir. İhtiyati tedbir HMK 389-399'dadır ve uyuşmazlık konusu hakkında verilir. İhtiyati haciz ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257-268. maddelerindedir ve rehinle temin edilmemiş, vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısına borçlunun mallarını ihtiyaten haczettirme imkânı verir (İİK 257/1).

Süreler de farklıdır. İhtiyati tedbir kararının uygulanması, kararın tedbir isteyen tarafa tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde istenir (HMK 393/1); ihtiyati haciz kararının infazı ise kararın verildiği tarihten itibaren on gün içinde istenir (İİK 261/1). Karar davadan önce alındıysa tedbirde esas dava, uygulama talebinden itibaren iki hafta içinde açılır (HMK 397/1); ihtiyati hacizde alacaklı, haczin uygulanmasından ya da tutanağın tebliğinden itibaren yedi gün içinde takip talebinde bulunur ya da dava açar (İİK 264/1). Karşı taraf dinlenmeden verilen karara itiraz süresi tedbirde bir hafta (HMK 394/2), hacizde yedi gündür (İİK 265/1). İhtiyati haczin şartları, teminatı ve kesin hacze dönüşmesi için ihtiyati haciz rehberimize bakabilirsiniz.

14- İhtiyati tedbir dosyanızı izlemek ve avukata danışmak

İhtiyati tedbirde süreler kısa ve başlangıç olayları farklıdır: kararın size tefhim ya da tebliğ edildiği gün, uygulamanın talep edildiği gün, tedbirin uygulandığı gün ve tutanağın tebliğ edildiği gün. Bir haftalık uygulama süresi ile iki haftalık dava açma süresi kaçırılırsa tedbir kendiliğinden kalkar. Bu tarihleri karar, tutanak ve tebliğ belgeleriyle yan yana tutmak işinizi kolaylaştırır. Hangi tedbirin istenebileceği, haklılığın nasıl yaklaşık ispatlanacağı ya da teminatın yeterliliği dosyadan dosyaya değişir; bu yüzden somut dosyanızda bir avukata danışın.

Cevaplama'nın Dava Dosya Cevaplama hizmeti bu izlemede yardımcı olmak için tasarlandı; şu an davetle açılan erken erişim aşamasındadır. UYAP'a kendi e-Devlet hesabınızla siz girersiniz, şifreniz kaydedilmez; seçtiğiniz dosyanın evrakı sizin parolanızla şifreli olarak kopyalanır ve taranmış evrak da metne çevrilir. Hukuk asistanı ihtiyati tedbir kararını, tedbir tutanağını, dilekçeleri ve kanunun resmî metnini okuyarak “tutanak ne zaman tebliğ edilmiş, kararda hangi teminat yazıyor?” gibi sorularınızı evrakınıza dayanarak yanıtlar ve isterseniz süre için hatırlatma kurar; önerdiği hatırlatma onayınız olmadan gönderilmez. Asistan hukuki danışmanlık vermez; dilekçeyi siz yazar, imzalar ve verirsiniz. Benzer rehberler için Dava Dosya Cevaplama kategorisine, tüm yazılar için blog sayfasına bakabilirsiniz.

Kaynaklar

• 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m.87, 103, 341, 345, 389-399) — mevzuat.gov.tr
• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (m.1010) — mevzuat.gov.tr
• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (m.257, 261, 264, 265) — mevzuat.gov.tr